داینا    

لطفعلی عسگرزاده پدر نظریهٔ منطق فازی

لطفعلی عسگرزاده ( آذربایجانی: Lütfi Rəhim oğlu Ələsgərzadə و یا Lütfəli Əsgərzadə)، مشهور به لطفی ع. زاده ، استاد دانشگاه برکلی در کالیفرنیا و بنیان‌گذار و پدر نظریهٔ منطق فازی (Fuzzy Logic) است. در بخش منابع اکثر متون فنی مربوط به منطق فازی، نام او به صورت "Zadeh" ذکر می‌شود.

تولد و تحصیل

وی در ١۵ بهمن ١٢٩٩ خورشیدی (۴ فوریه ١٩٢١ میلادی) در شهر باکو متولد شد. پدرش روزنامه‌نگار و اهل اردبیل و مادرش اهل روسیه بود. وی در 10 سالگی به اتفاق خانواده به ایران باز می گردد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران و دبیرستان البرز و تحصیلات عالی را در دانشکده فنی دانشگاه تهران انجام می دهد.

لطفی زاده در امتحانات دانشگاه تهران مقام دوم را کسب نمود. در سال ۱۹۴۲ رشته الکترونیک را در این دانشگاه با موفقیت به پایان رساند و در طی جنگ دوم جهانی برای ادامه تحصیلات به دانشگاه فنی ماساچوست (ام.آی.تی) در آمریکا رفت و در سال ۱۹۴۶ درجه کارشناسی ارشد را در مهندسی برق دریافت کرد. در سال 1949 از دانشگاه کلمبیا در نیویورک موفق به دریافت مدرک دکترا گردید و در آنجا به تدریس مشغول شد.

پژوهش تخصصی

وی در دانشگاه کلمبیا در نیویورک با تدریس در زمینه «تئوری سیستم‌ها» کارش را آغاز کرد. سپس به تدریس در چند دانشگاه معتبر آمریکا پرداخت. در سال ۱۹۵۹ به برکلی (یکی از قوی ترین دانشگاه های فنی جهان) رفت تا به تدریس الکتروتکنیک بپردازد. از سال ۱۹۶۳ ابتدا در رشته الکتروتکنیک و پس از آن در رشته علوم کامپیوتر کرسی استادی گرفت.

بازنشستگی

لطفی زاده مردی ساده، فروتن و بی‌تکلف است. با این‌که تمام وقت او صرف فعالیت‌هایی می‌شود که با پیشبرد علم و مهندسی ارتباط دارند، وضعیت شغلی بسیار خوبی دارد. او در سال 1991، یعنی زمانی که به هفتاد سالگی رسید رسما بازنشسته شد ولی عجیب نیست که فهرست فعالیت‌های مرد خلاق، باهوش و فعالی همچون او، پس از بازنشستگی، حتی شلوغ‌تر و متراکم‌تر از قبل باشد.

اکنون نیز اگر در کالیفرنیا باشد، هر روز به دانشگاه می‌رود. بسیاری از روزهای او صرف حضور در کنفرانس‌ها و همایش‌هایی می‌شود که اغلب در شهرهای دیگر یا خارج از ایالا‌ت متحده برپا می‌شوند. هربار که به خارج می‌رود، شبانه سفر می‌کند تا وقت خود را در هتل‌ها و فرودگاه‌ها تلف نکند؛ زیرا برنامه کاری روزانه او بسیار فشرده است. لطفی‌زاده در وادی دانش، یک عاشق است. تاکنون دانشگاه‌های متعددی در سراسر دنیا لطفی زاده را برای دریافت دکترای افتخاری و مدال افتخار دعوت‌کرده‌اند.

وی مقیم سانفرانسیسکو است و در آنجا به پروفسور «زاده» مشهور است. او عاشق عکاسی است و تاکنون شخصیت‌های معروفی همچون رؤسای جمهور آمریکا، ترومن و نیکسون، رو به دوربین وی لبخند زده‌اند. سرگرمی دیگر پروفسور لطفی زاده HI FI است.

پیشینه و افتخارات

پروفسور لطفی زاده دارای بیست و پنج دکترای افتخاری از دانشگاه‌های معتبر دنیاست، بیش از دویست مقاله علمی را به تنهایی در کارنامه علمی خود دارد و در هیأت تحریریه پنجاه مجله علمی دنیا مقام «مشاور» را داراست. وی یکی از پژوهشگرانی است که دارای بیشترین یادکرد (Highly-Cited) در مقالات علمی دنیا می‌باشد. وی در سال ۲۰۰۹ موفق به اخذ نشان افتخار بنجامین فرانکلین گردید. برخی از دانشگاههایی که به وی دکترای افتخاری داده اند به شرح زیر می باشند:

Paul-Sabatier University, Toulouse, France; State University of New York, Binghamton, NY; University of Dortmund, Dortmund, Germany; University of Oviedo, Oviedo, Spain; University of Granada, Granada, Spain; Lakehead University, Canada; University of Louisville, KY; Baku State University, Azerbaijan; the Silesian Technical University, Gliwice, Poland; the University of Toronto, Toronto, Canada; the University of Ostrava, the Czech Republic; the University of Central Florida, Orlando, FL; the University of Hamburg, Hamburg, Germany; the University of Paris(6), Paris, France; Jahannes Kepler University, Linz, Austria; University of Waterloo, Canada; the University of Aurel Vlaicu, Arad, Romania; Lappeenranta University of Technology, Lappeenranta, Finland; Muroran Institute of Technology, Muroran, Japan; Hong Kong Baptist University, Hong Kong, China; Indian Statistical Institute, Kolkata, India; and the University of Saskatchewan, Saskatoon, Canada

ایشان سردبیر مجله Berkeley Initiative in Soft Computing، عضو هیات تحریریه 5٠ مجله بین المللی، مشاور علمی 11 مجله بین المللی، کسب 4 نشان، 9 مدال و 14 جایزه بین المللی، عضویت در 13 آکادمی علمی و تالیف بیش از 200 مقاله به تنهایی می باشد.

برخی دانستنیها در مورد منطق فازی (Fuzzy Logic)

منطق فازی (در مقابل منطق صفر و یک ارسطویی) که توسط دکتر لطفی زاده در سال 1965 (1344) ارائه شد، نقش عمده ای در زندگی هوشمند آینده بشریت ایفا خواهد کرد. تا کنون بیش از 15000 مقاله علمی در ارتباط با منطق فازی و کاربرد های گسترده آن، در نشریات معتبر علمی منتشر شده و حدود 3000 درخواست ثبت اختراع در این زمینه ارائه شده است.

در سال مالی 1991 - 1992، شرکت ماتسوشیتای ژاپن محصولات الکتریکی و الکترونیکی خود را که از منطق فازی استفاده می کردند، به ارزش یک میلیون دلار به فروش رساند. در سال 1987، شرکت ماتسوشیتا دوشی ساخت که با منطق فازی دمای آب را کنترل می کرد.منطق فازی در اروپا برای اولین بار در تنظیم دستگاه تولید بخار در یک نیروگاه کاربرد علمی پیدا کرد. در ژاپن در سال 1987 متروی "سندای" با سیستم فازی به صورت هوشمند هدایت شد. در ژاپن در سال 1990، "فازی" به عنوان کلمه سال انتخاب شد و ....

زمینه های کاربرد فازی

هر قدر که از اختراع منطق فازی می گذرد، زمینه های آن در زندگی انسانها گسترده تر شده و بیشتر خود را نشان می دهد. از مهمترین موارد کاربرد فازی می توان به زمینه های زیر اشاره کرد:

روباتها، سیستمهای کنترلی، شبکه های عصبی مصنوعی، علوم کامپیوتری، تحقیق در عملیات، منطق، آمار، شیمی، هوش مصنوعی، کشاورزی، پزشکی، علوم انسانی، علوم اجتماعی، مدیریت، علوم دینی، فلسفه و به طور عمده در بخشهای صنعتی و ....

ساده ترین نمونه کاربرد منطق فازی، یک سیستم کنترل دما یا ترموستات است که بر اساس قوانین فازی کار می کند. سال هاست که از منطق فازی برای کنترل دمای آب یا میزان کدرشدن آبی که لباس ها در آن شسته شده اند در ساختمان اغلب ماشین های لباسشویی استفاده می شود.
امروزه ماشین های ظرفشویی و بسیاری از دیگر لوازم خانگی نیز از این تکنیک استفاده می کنند. منطق فازی در صنعت خودروسازی نیز کاربردهای فروانی دارد. مثلاً سیستم ترمز و ABS در برخی از خودروها از منطق فازی استفاده می کند. یکی از معروف ترین نمونه های به کارگیری منطق فازی در سیستم های ترابری جهان، شبکه مونوریل (قطار تک ریل) توکیو در ژاپن است. سایر سیستم های حرکتی و جابه جایی بار، مثل آسانسورها نیز از منطق فازی استفاده می کنند.
سیستم های تهویه هوا نیز به وفور منطق فازی را به کار می گیرند. از منطق فازی در سیستم های پردازش تصویر نیز استفاده می شود. یک نمونه از این نوع کاربردها را می توانید در سیستم های "تشخیص لبه و مرز" اجسام و تصاویر  ( Edge Detection Systems )  مشاهده کنید که در روباتیک نیز کاربردهایی دارد. به طور کلی خیلی از مواقع در ساختمان سیستم های تشخیص الگوها  ( Pattern Recognition )  مثل سیستم های تشخیص گفتار و پردازش تصویر از منطق فازی استفاده می شود.

این روزها علم هوش‌مصنوعی مدرن از نظریه فازی بهره فراوانی می‌برد. اندیشه متعالی پروفسور زاده قفلی را که سال‌ها بر چارچوب علوم بشر باقی مانده بود، شکست و دریچه‌ای شد به سوی جهان پیچیده و ناشناخته‌ای که انسان معاصر هنوز در تکاپوی شناختنش است. نام او بر پیشانی تاریخ علم همواره جاویدان خواهد بود.

منبع:http://in-rooz-ha.persianblog.ir