کتاب دده قورقود
کوتاه در مورد کتاب « ده ده قورقود»
كتاب «دده قورقود» از آثار كلاسيك جهان به شمار ميرود. اين كتاب شاملِ يك مقدمه و دوازده قصّة حماسي است، و با اينكه حماسة ملي تركان محسوب ميشود، تنها به تُركان تعلق ندارد، بلكه همانند كتابهايي چون «ايلياد»، «اديسه»، «دُن كيشوت»، «مهاباراتا»، «كمدي الهي»، «هاملت» و... متعلق به همة جهانيان است. دانشمندان و شرقشناساني چون «ديتس» و «بارتلد»، اوقات بسياري را براي پژوهش و تحقيق دربارة اين اثر صرف كردهاند، و نويسندگان همچون ياشار كمال در تركيه و انار و مولود سليمالي در جمهوري آذربايجان، با الهام از اين قصّههاي حماسي، آثار ارزشمندي پديد آوردهاند. اين كتاب، يكي ازشاهكارهاي «قصّههاي حماسي» جهان است، و تاكنون پژوهشگران غربي، تُرك، روسي، آذربايجان و ايراني و... دربارة ارزشهاي گوناگون اساطيري، ادبي، تاريخي، لغوي و... اين كتاب، مقالات ارزشمندي نگاشتهاند.
تاكنون دو نسخة اصيل و كهن از كتابِ «دده قورقود» و تاريخچة آداب و رسوم «اوغوزها» به دست آمده است.
نخستين نسخه كه در كتابخانة «درسدن» يافت شده، از يك ديباچه و دوازده داستان تشكيل شده است. دومين نسخة ناقص، كه در كتابخانة «واتيكان» موجود بوده، حاوی شش داستان است. شايان ذكر است كه، قصّههاي اين نسخه، تنها در برخي از كلمهها و جملهها، تفاوتهايي جزئي با نسخة ديگر دارد؛ و از نظر انشا، هماهنگي متن و استواري كلام، همانند نسخة پيشين است.
داينا