دایـنـــــــا:درج این مطلب به معنای تایید آن نیست. بنده خودم به دلایل شغلی در بسیاری از این روستاهاو در کنار بسیاری از هموطنان مان بوده ام ولی وضعیت روستاییان عزیز  آنگونه که در این مطلب آمده، نبوده و نیست.در حالی که  در بسیاری از شهر ها مانند اهر و هریس و ورزقان و روستاهای اطراف  هنوز کار بازسازی به اتمام نرسیده، اگر قرار باشدبنا به گفته مسئولان امر روز 21 مردادماه امسال روز پایان بازسازی مناطق زلزله زده باشد واقعا جای تعجب خواهد بود ...

در ایام نزدیک به سالگرد زمین لرزه تلخ آذربایجان:
زلزله زدگان ارسباران در چه وضعیتی به سر می برند؟!


حدود ۱۱ ماه قبل بود... خبر زلزله ی ارسباران همه را شوکه کرد... تلفات و خسارات زیادی به شهرستان های اهر، هریس و ورزقان وارد شد... داغ کشته شدگان مردم ایران را در سوگ فرو برد...
کمک های مردمی از سرتاسر کشور به مناطق زلزله زده سرازیر شد..... مردم و مسئولان برای کمک به زلزله زدگان بسیج شدند... دولت برای بازسازی خانه های آسیب دیده دست به کار شد و شبانه روز برای بازسازی و نوسازی این خانه ها کار کرد... در فاصله ی یک ماه مانده به یک سالگی آن فاجعه، ایسنا برای بازدید از مناطق زلزله زده به روستاهای اطراف ورزقان رفته است:
به هر روستا که رسیدیم نمایی از خانه های جدید بازسازی شده را می دیدیم. خانه هایی که اینک چهره ی فرسوده ی روستاها را دگرگون کرده اند و چهره ای زیبا به روستاها داده اند. خانه هایی یک شکل که روستا را بیشتر به یک شهرک شبیه کرده است. اظهارنظرهای اهالی روستا درباره ی خدمات دولت متفاوت بود؛ اما چیزی که در صحبت های آن ها مشترک بود، گله مندی از ناقص بودن خانه ها بود. نکته ی مشترک دیگر بیشتر صحبت ها ابراز رضایت از وضعیت برق بود.

* روستای سرخه گاو: اولین فردی که در این روستا دیدیم، خانم سلطنت امیدی بود که در خانه ی جدید خود زندگی می کرد. وی درباره ی شرایط خود چنین گفت: پس از زلزله، دولت خیلی به ما کمک کرد و اگر دولت نبود، ما نمی توانستیم زنده بمانیم. این خانه را دولت برای ما ساخته است؛ اما هزینه های دیگر آن را خودمان تأمین کرده ایم.
زن میانسال دیگری در روستای سرخه گاو زندگی می کرد و از وضعیت دام های خود گله داشت و از نبود فضا برای نگهداری دام های خود می گفت.
وی درباره ی خانه ی ساخته شده ی خود چنین می گفت: چند روز پیش بود که دو مار از خانه ی ما بیرون آمد و مجبور شدیم با هزینه ی خود در این خانه ها کاشی کاری کنیم تا دیگر شاهد چنین اتفاقاتی نباشیم. دولت برای ساختن این منازل از ما سفته گرفته است و باید در سال یک میلیون به آن ها بازپرداخت کنیم.
* روستای چای کندی: دومین روستایی که برای بازدید رفتیم، چای کندی بود که اهالی این روستا نیز مشغول کار کردن بودند.
مردی از اهالی روستا را پیدا کردیم و با او همکلام شدیم. اسمش خداوردی دهقانی بود و از زلزله چنین توصیف می کرد: قبل از وقوع زلزله دامداری می کردیم و همه ی ما زندگی خوبی داشتیم. اما همه چیز با این زلزله به هم ریخت.
وی افزود: بنیاد مسکن برای ساخت طویله وام پنج میلیونی به ما می دهد که قسط اول آن را پرداخت کرده است؛ ولی قسط دوم آن را هنوز واریز نکرده اند. از همگی ما سفته گرفته اند و ما را به صورت زنجیره ای ضامن یکدیگر کرده اند.

* روستای زنق آباد:
سلمان اسماعیلی، ساکن روستای زنق آباد، مشغول کار کردن در اطراف خانه ی خود بود. خانه ای نیمه ساخته که به تنهایی برای تکمیل آن کار می کرد و عرق می ریخت. او که دختر سه ماهه ی خود را در جریان زلزله از دست داده بود از وضعیت موجود گله می کرد و می گفت: خانه ی من کامل درست نشده است و فعلاً در کانکس زندگی می کنم و اگر پول داشته باشم خانه ی خود را تکمیل می کنم. آن اهالی روستا که ساکن شهر بودند، هنگام زلزله به روستا برگشتند و از تسهیلات دولت استفاده کرده و برای خود خانه ساخته اند. من نیز چون درگیر کارهای درمانی همسرم بودم، نتوانستم پیگیر کارهای مربوط به خانه ام شوم و الآن در خانه ی پدرم زندگی می کنم.
کمی که از این مرد فاصله گرفتیم، پیرزنی تا ما را دید به کنارمان آمد و گفت: اکثر خانه ها در این روستا ساخته شده اند؛ اما در این خانه ها حمام و دستشویی وجود ندارد و برای استحمام به ورزقان می روم.
این زن کهنسال اما در ادامه خاطرنشان کرد: دولت در این مدت کمک زیادی به ما کرده است و از دید کلی، دولت به ما می رسد و از آن ها تشکر می کنیم. برای برق نیز تا به این لحظه از ما پول نگرفته اند؛ اما فکر می کنم از این پس خواهند گرفت.

* روستای زغن آباد:
مقصد بعدی ما روستای زغن آباد بود. اولین کلنگ بازسازی در مناطق زلزله زده، پس از هشت روز توسط وزیر مسکن و شهرسازی در روستای زغن آباد زده شد. این روستا جزو روستاهایی بود که زلزله تلفات و خسارات زیادی در این منطقه به جای گذاشته بود و ۲۱ کشته در این روستا وجود داشت. وارد این روستا که شدیم کارگرانی را دیدیم که مشغول اجرای طرح هادی بودند. طرح هادی که اجرای آن در روستاهای زلزله زده آغاز شده است، طرحی برای ترمیم و بازسازی راه های سطح روستا می باشد که در این روستا در حال اجرا می باشد.
وارد مغازه ای شدیم تا گلویی تازه کنیم. کامپیوتر موجود در مغازه تعجب همه ی ما را برانگیخت! مغازه ای تنگ و تاریک با چند قلم کیک و بیسکویت و آب و نوشابه!
زن مغازه دار از کمک بنیاد مسکن تشکر می کرد و می گفت: در آن وضعی که بعد از زلزله به وجود آمده بود، بنیاد مسکن کمک بسیاری را به زلزله زدگان کرد و از همه ی آن ها تشکر می کنم. اما جلوتر که رفتیم مردی از اهالی ده جلوی ما را گرفت و با عصبانیت سفره ی دلش را به ما باز کرد و گفت: برای بازسازی خانه هایمان، ۲۱ میلیون سفته امضا کرده ایم؛ اما اصلاً از خانه هایمان رضایت نداریم. گچی که برای خانه ی ما کشیده بودند، ریخت و بازسازی آن را قبول نکردند و مجبور شدم خودم با هزینه های خودم تعمیر کنم.
وی افزود: سه روز است که مشکل آب داریم و در این سه روز نتوانسته ایم آب پیدا کنیم. وضعیت برق روستا نیز خوب است؛ اما قسمتی از روستا برق ندارد.

* روستای میرزاعلی کندی:
در ادامه ی مسیرمان به روستای میرزاعلی کندی رسیدیم. این روستا نسبت به دیگر روستا ها از وضع بهتری برخوردار بود و اکثر خانه ها در این روستا به اهالی تحویل داده شده بود و جزو اولین ده هایی بود که ساخت آن تقریباً به اتمام رسیده بود.

* روستای هیبت بگلو:
در کنار روستای میرزاعلی کندی، روستای هیبت بگلو واقع شده بود که خیّرین شیرین عسل در ساخت خانه ها کمک کرده اند. این روستا نیز از وضع خوبی برخوردار بود و خانه های تکمیل شده ای را می دیدیم که اهالی روستا از بنیاد مسکن و کمک های این اداره تشکر می کردند. 


مدیر کل بنیاد مسکن آذربایجان‌شرقی از احداث و تکمیل ۱۶ هزار و ۵۰۰ واحد مسکونی در مناطق زلزله‌زده‌ی این استان از ابتدای آغاز روند بازسازی این مناطق تاکنون خبر داد. «قربان محمدی» در گفت‌وگو با ایسنا، گفت: در ابتدای آغاز روند بازسازی، تصمیم بر احداث ۳۴۰۰ واحد مسکونی گرفته شده بود اما با توجه به این‌که عمده‌ی منازل، کهنه و احتمال خطر وجود داشت برای جلوگیری از آسیب‌های بعدی همه را صد درصد تخریبی در نظر گرفتیم. وی ادامه داد: برای عمران و آبادانی تصمیم بر ساخت ۲۰ هزار واحد گرفته شد که خوشبختانه هیئت دولت هم آن را تصویب کرد. 



مدیر کل بنیاد مسکن آذربایجان‌شرقی با بیان این‌که در ابتدا رسیدگی به منازلی با آسیب‌دیدگی بیش از ۶۰ درصد آغاز شد، ادامه داد: آسیب حدود ۳۴۰۰ واحد بیش از ۶۰ درصد بود که در دو ماهه‌ی نخست بازسازی بیش از ۳۰۰۰ واحد تکمیل شد.
محمدی با اشاره به مشکلات روند بازسازی در مناطق زلزله‌زده‌ی ارسباران یادآور شد: سال پیش ۱۰ هزار و۵۰۰ واحد را گچ خاک کرده و تحویل دادیم و البته ۱۰ هزار و ۵۰۰ کانکس در اختیار مردم قرار دادیم تا اگر نتوانستند در ساختمان‌ها سکونت یابند از این کانکس‌ها استفاده کنند. وی گفت: ۲۱ هزار اسکان موقت و واحد مسکونی و ۱۲ هزار واحد دامی موقت چه به صورت ۱۸ متری و یا ۲۴ متری در اختیار مردم قرار دادیم. مدیر کل بنیاد مسکن آذربایجان‌شرقی با تاکید بر این‌که پس از تعطیلات عید نوروز تصمیم گرفته شد ستادهای بازسازی تا پایان تیر در منطقه باشند، افزود: ۱۸ هزار و ۸۰۶ نفر برای ساخت منزل مسکونی در بانک عقد قرارداد کردند و تقاضای موثر دادند. محمدی ادامه داد: ۱۸هزار و ۵ نفر فونداسیون کرده‌اند که نشان می‌دهد حدود ۸۰۰ نفر تاکنون برای نوسازی منزل سکونت خود مراجعه نکرده‌اند که از طریق فرمانداری‌ها اخطار دادیم تا زمان معین مراجعه کنند. وی با اشاره به ۱۱ ستاد مستقر در مناطق زلزله‌زده‌ی آذربایجان گفت: سه ستاد در هریس، سه ستاد در اهر، ۴ ستاد در ورزقان و یک ستاد در شهرستان تبریز مستقر هستند. وی ادامه داد: در همه‌ی روستاهای زلزله‌زده کانکس به صورت رایگان تعلق گرفته است اما با توجه به این‌که در شهرها وضعیت متفاوت بود شورای مدیریت بحران تصمیم گرفت به شهر ورزقان، هریس و اهر کانکس تعلق نگیرد. محمدی یادآور شد: در شهر ورزقان به علت تخریب زیاد منازل مسکونی کانکس تعلق گرفت که البته مشروط به دریافت نکردن وام بلا عوض ۲ میلیون تومانی بود. مسئول ستاد معین بازسازی بنیاد مسکن آذربایجان شرقی نیز در گفتگو با ایسنا در خصوص وضعیت مردم در روزهای ابتدایی زلزله ی ارسباران گفت: در بازسازی مناطق زلزله بالای ۹۸ درصد پیشرفت فیزیکی داشته ایم. "رضا خواجه ای" ، عنوان کرد: حدود یک ساعت پس از وقوع زلزله، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در منطقه مستقر شد و عملیات کشف جسد و انتقال مجروحین به بیمارستان ها از همان ساعات اولیه ی وقوع زلزله آغاز شد.
وی افزود: بعد از گذشت ۴۸ ساعت از حادثه، ۱۵۰ اکیپ سه نفره به روستاهای خسارت دیده اعزام شدند و پس از کارشناسی دقیق، بلافاصله آواربرداری را شروع کردیم. با وجود عمق زیاد فاجعه، با همدلی که در بین ستادهای بحران کل کشور ایجاد شده بود و با کار کردن های شبانه روزی ماشین آلات که از سراسر ایران به منطقه اعزام شده بودند، توانستیم در مدت بسیار کمی عملیات آواربرداری را به پایان رسانیم. وی در رابطه با نحوه آغاز عملیات ساخت وساز بیان کرد: ۳۱۰ نفر ناظر ساخت و ساز را به روستاها اعزام کردیم و این افراد در مرحله ی اول وظیفه داشتند برای روستاییان تشکیل پرونده دهند و ما هم بر اساس این پرونده ها جذب اعتبار کردیم. خواجه ای ادامه داد: بعد از تشکیل جلسه، تقسیم کار شد و هر استان وظیفه ی ساخت و ساز در چند روستا را بر عهده گرفت و در منطقه ی اختصاص یافته به ستاد استان آذربایجان شرقی، حدود ۲۵۵۶ واحد تخریب شده بود و باید بازسازی می شدوی در رابطه با وضعیت کنونی روستاهای تحت نظر استان آذربایجان شرقی خاطرنشان کرد: حدود ۲۵۰۰ واحد بازسازی شده است و اسکلت اصلی بیش از ۹۹ درصد خانه ها درست شده است و تنها در چند روستایی که اخیرأ به مناطق تحت پوشش ستاد بحران آذربایجان شرقی اضافه شده اند، کمی از برنامه عقب افتاده ایم.
وی درباره ی اعتراض برخی از روستاییان مبنی بر مجهز نبودن منزل هایشان تأکیدکرد: طبق تعهد، ستاد بحران وظیفه دارد منزل هایی به متراژ ۶۰ متر بسازد که قابلیت سکونت در آن ها فراهم باشد و تزیینات داخلی و کارهای اضافی، بر عهده ی خود روستاییان می باشد.
مسئول ستاد معین بازسازی بنیاد مسکن آذربایجان شرقی افزود: کاشی کاری و سفید کاری منازل بر عهده خود روستاییان است و اکثر افراد مسن که توانایی کاشی کاری و فراهم کردن دیگر امکانات را ندارند، تخت پوشش بهزیستی و کمیته ی امداد هستند و خود این سازمان ها باید مشکلات آنان را برطرف کنند. علاوه بر این، ما نیز بر افراد مسن حساسیت ویژه ای داریم و سعی می کنیم کارهایشان را بهتر و سریعتر انجام دهیموی در خصوص نحوه بازپرداخت وام های تعلق گرفته به روستاییان اظهار کرد: بعد از سه سال، این وام ها اقساط بندی می شود و روستاییان موظف هستند در مدت ۱۵ سال این مبلغ را به بنیاد مسکن برگردانند.
خواجه ای درباره ی عدم ساخت سرویس های بهداشتی داخل منازل گفت: بنابه فرهنگ دیرینه ی خود روستاییان، بسیاری از آن ها علاقه مند هستند سرویس های بهداشتی در بیرون منزل ساخته شود و خود آن ها برای ساخت و ساز دستشویی اقدام می کنند.

مسئول ستاد معین بازسازی بنیاد مسکن افزود: بافت روستاها به طور کامل عوض شده است و وضعیت مسکن روستاییان بهبود یافته است و به همین دلیل، اینک شاهد مهاجرت معکوس از شهرها به روستا ها هستیم.



وی در پایان ابراز امیدواری کرد؛ ساخت و ساز و اجرای طرح هادی در روز های آتی به پایان برسد و مردم روستا به زندگی قبلی خود بازگردند.


گزارش از: فرشید رئوفی - سامان عیوضی (ایسنا)