بركناري مسئولان در منطقه ي زلزله زده ي قره داغ؛ نوشداروي بعد از مرگ سهراب
جعفرخضوعی
زلزله در قلب وطنم قره داغ
زلــــزلــه در قلـــب وطـــنم قـــــــــره داغ
علیرضا نصیرزاده بکرآباد
آن زلزله و این پس لرزه هایش در درون سرزمین مان قره داغ اتفاق افتاد و چهار نعل بر محرومترین روستاهایش تاخت و قلب زنگ آواها و چاخماق بولاقها را شکافت.
دیروز به زنگ آوا رفتم فقط خشکم شد و مات و مبهوت بر آن زنگ آوای زیر تل و آوار گریه کردم دوستم خانی را یافتم شریک غمشان شدم در آنجا هیچ خانه ای سرجایش نبود و ۱۷ نفر را دیروز به خاک مقدس روستایشان سپرده بودند.
به باجا باج رفتم تلی از خاک بود سراغ علیرضا جهانگیری رفتم خانه شان با خاک یکسان شده و ۳۳ نفر از عزیزنشان را بخاک پاک روستای باجاباج سپرده بودند. به چاخماخ بولاغ رفتم مادر زن آقای موسوی هم روستایمان در زیر آوارها جان داده بود.
به گلنبر رفتم ،خانه دوستمان حسین مرغدل با خاک یکسان شده بود و از عزیزان دوستمان باقری اقدمها دو تاشان جان داده بودند .در روستای علی بی کندی سراغ دوستم بیت اله فرج زاده را گرفتم خانه شان خراب شده بود اماخوشبختانه برایشان چیزی نشده بود و در آنجا دوتا از فامیلهای آقای محمدی رئیس جهاد از دنیا رفته بودند.
زغان اوو ، میرزالی کندی، چای کندی، تازه کند سرند، گیوی ، صمصام کندی، هفتران ، چوبانلار،چیراغلی و غیره به خاک غلتیده بودند....آه و ناله و اوخشاماهای پیرزنان به گوش می رسید.
به روستای شیخیملی رفتم بغیر از نون خشک چیزی برای کمک نبرده بودم خیلی دردناک بود فقط با حسرت ودرد ویرانیها را می دیدم و آمبولانس هایی که زخمیهارا می بردند ،در شیخیملو ۱۲ نفر و در ایشقلی ۹ را به خاک سپرده بودند...
همه جای وطنمان محرومیت و فقرو مرگ و زخم بود ...
به ورزقان رسیدم یک طرف دیوار خانه چهار طبقه برادرم ریخته بود و همه وسایل خانه مان درهم برهم و دیوارها شکافیده و ترک برداشته بودند.
به روستایمان بئکوو رفتم همه ساختمانهای گلی با خاک یکسان شده بودند خانه عموی تنهایم حاجی اکبر کاملا ویران شده بود فقط گریستم... خانه عمویم حسن هم ویران شده بود...برق و آب و گاز و تلفن قطع بود.
همه از روستا گریخته بودند به مزارع و باغات. همه جا ترس و دلهره و اضطراب بود.
مطلبی از یک شهروندبمی حادثه دیده در زلزله ی بم ...
از مدیریت بحران تا مدیریت بحران،
درد دل یک شهروندبمی حادثه دیده در زلزله ی بم ...
به گزارش فرهنگ به نقل از الف، بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را در تأخیر ۲۴ ساعته اعزام ماشین آلات سنگین برای آواربرداری و نجات زیرآوار ماندگان می دیدند. زیرآوارماندگانی که ای بسا با اعزام سریعتر ماشین آلات زنده از زیر آوار بیرون میآمدند. هرگز اشکهای یکی از دوستان را از یاد نمی برم که می گفت: " تا ۲۰ ساعت بعد از زلزله صدای خواهرم و کودکش را از زیر آوار می شنیدم که زنده بودند و کمک می خواستند ولی با دست خالی هیچ کاری از دستم بر نمیآمد." از انگشتانش خون میچکید و هم از دیدگانش و آخرین جمله ای را که از خواهرش شنیده بود تکرار می کرد: "داریم خفه می شیم."
بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را در هزاران جسد بر زمین مانده عزیزانشان می دیدند که آخر هم با دستان زخمی و داغدیده خودشان، بدون تشریفات غسل و کفن به آغوش خاک سپرده شدند. بمی ها ترافیک شدید عصر شنبه ۶ دیماه ۸۲ در خیابان های منتهی به گورستان شهر و آن همه اجساد عزیزانشان را که بر زمین مانده بود را فراموش نخواهند کرد.
بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را در آشفتگی و ناامنی روزهای پس از زلزله می دیدند که نه تنها اموال آنان بلکه در مواردی اجساد عزیزانشان را نیز در معرض تاراج عده ای از خدا بی خبر قرارداده بود.
بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را از عمق جان در سرمای زیر صفر آن شبهای کویر و انتظار دریافت چادرهای امدادی چشیدند. اولین چادرهای امدادی از دومین شب بعد از زلزله بین آسیب دیدگان توزیع شد و تا پایان همان هفته هنوز بودند بیچارگانی که جز انتظار، سلاحی در مقابل سرما نداشتند.
بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را با دیدن اولین بیمارستان صحرایی که توسط امدادگران خارجی، درون یکی از باغات خیابان فردوسی بم برپا شد فهمیدند. بیمارستان روس ها همان روز قبل از غروب آفتاب برپا و شروع به ارایه خدمات به مصدومان نمود.
بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را در ترافیک بی سابقه جاده های منتهی به شهر بم در ۴۸ ساعت بعد از زلزله و اختلالی که در امر امداد رسانی و انتقال مصدومان حادثه پیش آمده بود دیدند. عصر شنبه ۶ دیماه از بم به قصد آوردن امکاناتی که در کرمان فراهم شده بود راه افتادم و فاصله ۱۸۰ کیلومتری بم تا کرمان را ۱۲ ساعته طی کردم.
بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را در قطعی ۴۸ ساعته تمام ارتباطات مخابراتی شهر و نگرانی ناشی از بی خبری مردم دیدند. بخش قابل توجهی از هجوم مردم به بم و ترافیک عجیب جاده های منتهی به شهر به دلیل همین بی خبری و ابهام در اطلاع رسانی رسانه ها بود.
بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را در ناتوانی آنان برای توزیع آب آشامیدنی سالم و کوهی از بطری های آب معدنی که به دلیل بی نظمی توسط رانندگان حامل آن در نقاط پراکنده شهر تخلیه می شد، دیدند و البته در کوه های دیگری که از مواد غذایی گرفته تا چراغ خوراک پزی و ... که رانندگان حامل آنها پس از ساعت ها معطلی و بلاتکلیفی در بیایان های اطراف شهر تخلیه می کردند.
بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را در سیل امدادرسانانی که عاشقانه و البته بدون هرگونه سازماندهی و حتی تجهیزات اولیه، جزهمدردی کار قابل توجهی برای آسیب دیدگان از دستشان بر نمی آمد می دیدند. احتمالاً بسیاری از آن عزیزان امروز میهمان نوازی بمی ها را به یاد دارند که در آن شرایط سخت بخشی از دغدغه شان شده بود پذیرایی از میهمانی که به عشق خدمت و امدادرسانی پا به شهرشان گذاشته اند.
بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را خوب به یاد دارند اما از صمیم قلب آرزو دارند آذربایجان امروز به گونه ای دیگر طعم مدیریت بحران را بچشد.
پدر علم زلزلهشناسی ایران در گفتوگو با دویچه وله علل تخریب گسترده زلزله آذربایجان را بررسی کرده و میگوید: «زلزله ۵ /۶ ریشتری نباید حتی یک نفر کشته بدهد.» به گفته او زلزله بالای ۷ ریشتر تهران سالهاست تاخیر دارد.
مرکز زلزله ۲ /۶ و ۳ /۶ ریشتری روز شنبه ۲۱ مرداد که با لرزاندن آذربایجان شرقی ایران، باعث کشته شدن چندصد نفر و تخریب صد درصدی بسیاری از روستاها شد، عمق ۱۰ کیلومتری زمین گزارش شده است.
بهرام عکاشه، پدر علم زلزلهشناسی ایران در گفتوگو با دویچه وله به بررسی ویژگی و علل تخریب گسترده زلزله آذربایجان شرقی و همچنین احتمال وقوع زلزله در دیگر مناطق ایران همچون تهران پرداخته است.
آقای عکاشه با اشاره به زلزله آذربایجان، پیشبینی میکند زلزله بالای ۷ ریشتر تهران در راه است که ممکن است باعث کشته شدن میلیونها نفر شود.
بشنوید: گفتوگو با بهرام عکاشه
دویچه وله: ویژگی زلزله ۲ /۶ ریشتری آذربایجان شرقی ایران چیست که باعث این همه تخریب گسترده و کسته شدن چندصد نفر شده است؟
بهرام عکاشه: زلزله در عمق ۱۰ کیلومتری زمین اتفاق افتاده و در نزدیکی گسل هم روستاهای مختلفی وجود داشته که دچار خرابی زیادی شدهاند. چون عمق زلزله کم بوده، باعث تخریب زیادی شده است.
ولی قاعدتا زلزله ۲ /۶، ۳ /۶ یا ۴ /۶ نباید حتی یک کشته بدهد. این نشان میدهد که هم زمینشناسی منطقه مسئله دارد، هم ساختمانهای آن منطقه مسئله دارند و اصول علم سازه و ژئوتکنیک اصلا در آنجا رعایت نشده است. در هر حال زلزله ۵/ ۶ ریشتری نباید کشته بدهد.
خوشبختانه زلزله در ساعت پنج بعدازظهر اتفاق افتاده و مردم بیدار بودهاند. اگر این زلزله در ساعت پنج صبح اتفاق میافتاد، کشتهها شاید از هزار و دوهزار هم بیشتر میشدند. یادمان نرود که زلزله بم هم ۵/ ۶ ریشتر بیشتر نبود، اما شاهد بودیم که ۲۰ هزار نفر در آن زلزله کشته شدند.
یک روز پس از زلزله آذربایجان شرقی، معاونت پژوهشگاه زلزلهشناسی ایران اعلام کرده که هشت ماه پیش در بررسیها متوجه سرعت بالای حرکت گسل تبریز شده و بر اساس حرکت این گسل، بازه زمانی وقوع زلزله در این منطقه را تا حدودی پیشبینی کرده و حتی نتایج بررسیهای خود را با نمایندگان مجلس در میان گذاشتهاند که پیگیری نشده است. آیا پیشبینی بازه زمانی وقوع زلزلهی آذربایجان شرقی امکانپذیر بود؟
خیر، به عقیده من پیشبینی زلزله نه تنها در ایران غیرممکن است، بلکه در کالیفرنیا هم که مرکز دانشمندان و محققان علم زلزلهشناسی دنیا است، نتوانستند در این زمینه کاری بکنند. فکر نمیکنم این مسئله صحت داشته باشد.
بهرام عکاشه پدر علم زلزلهشناسی ایران: زلزله بالای ۷ ریشتر تهران سالهاست تاخیر دارد
در هر حال زلزله آذربایجان شرقی نشان میدهد منطقه ایران تحت استرس بسیار شدیدی قرار دارد. ولی زلزله بزرگتری در جایی که این دو زلزله اتفاق افتاده است (آذربایجان)، دیگر اتفاق نخواهد افتاد. چون اگر ما به نقشه خطر منطقه نگاه کنیم، آنجا زلزله بیش از ۵ /۶ ریشتر وجود نداشته است.
با این حال منطقه آبستن حوادث هست. منظورم منطقه البرز، تهران، شیراز و مناطق دیگر کشور است. این مناطق آبستن حوادث هستند و بایستی انتظار داشته باشیم که زلزله بزرگی هم اتفاق بیافتد ولی نه در جایی که دیروز اتفاق افتاد.
نکته مهم این است که زلزله شش ریشتر نباید کشته بدهد. چون کشته میدهد، پس معلوم است که آییننامه وجود ندارد یا رعایت نمیشود و سازهها مشکلساز هستند. این مسائل هم کاملا واضح و روشن است.
شما پیش از این به دویچه وله گفتید که برای تهران منتظر زلزله بیش از هفت ریشتر هستید...
چند سال است که دوره بازگشت زلزلههای هفت و چنددهم ریشتر را ۱۰ سال محاسبه کردم. آخرین زلزلهی ۳ /۷ ریشتر در سال ۱۳۷۶، یعنی ۱۵ سال پیش اتفاق افتاد. من دوره بازگشت زلزله را ۱۰ سال حساب میکنم. یعنی زلزله بزرگ در ایران، حتی پنج سال هم تاخیر دارد.
ولی گفته من، گفته ریاضی است و رفتار زمین ریاضی نیست. رفتار زمینشناسی با رفتار ریاضی - فیزیکی تفاوت دارد. شخصا منتظر زلزله هفت ریشتر در منطقهی البرز و منطقهی شرق ایران منتظر هستم. خدا کند خسارت آن زلزله، برای کشور جبرانناپذیر نباشد.
مثلا در تهران تقریبا ۱۰، ۱۲ سال پیش، "جایکا" (سازمان همکاریهای بینالمللی ژاپن) بر اساس قراردادهایی که با شهرداری تهران داشتند، در مورد تهران مطالعه کردند. سازمان همکاریهای بینالمللی ژاپن به این نتیجه رسید که اگر زلزله هفت ریشتر در تهران اتفاق بیافتد، باعث کشته شدن حداقل دو، سه میلیون نفر و زخمی شدن حداقل دو، سه میلیون نفر دیگر خواهد شد.
این یک حقیقت است. همان زمان شهردار وقت (فکر میکنم آقای حبیبی بود) با صراحت اعلام کرد نتیجه تحقات نشان میدهد اگر زلزله ۷ ریشتر در تهران اتفاق بیافتد، چند میلیون نفر کشته و چند میلیون نفر زخمی خواهند شد و شهر تهران حداقل برای ۱۰ سال تعطیل خواهد شد. این نتیجهای است که ژاپنیها و مهندسین شهرداری تهران به آن رسیدند.
با توجه به گسلهایی که در منطقه البرز با هم مرتبط هستند و با توجه به علم زمینشناسی، تا چه حد زلزله آذربایجان شرقی، ممکن است روی گسلهای دیگر منطقه تاثیر گذاشته باشد؟ آیا امکان چنین تاثیری وجود دارد؟
من اعتقاد دارم که تاثیر نگذاشته است. مقداری انرژی تخلیه شده است. دو زلزله آذربایجان شرقی حاکی از این است که منطقه تحت فشار بسیار زیادی است. به ما میگوید منطقه آمادگی زلزلههای بیشتری را دارد و هر لحظه ممکن است در یک نقطه دیگر کشور، حال چه منطقهی خراسان باشد، چه منطقه البرز تهران باشد، چه منطقه زاگرس یا شیراز باشد، زلزلهای رخ بدهد.
اگر زلزله هفت ریشتر اتفاق نیافتاده، به این دلیل است که هنوز انرژی کافی برای زلزلهای به این بزرگی جمع نشده است. انرژی برای زلزله هفت ریشتر باید کافی باشد. در آذربایجان چون گسلها سطحی بودند، با شش ریشتر انرژی زلزله آزاد شده است. ولی زلزلهای که عمق آن ۲۰ کیلومتر باشد، زلزله هفت ریشتر باید انرژی آن را آزاد کند. این همان چیزی است مرا در مورد تهران بسیار بسیار نگران میکند که اگر اتفاق بیافتد، برای کل کشور بسیار مسئلهبرانگیز و حادثهآفرین خواهد بود.
سوء مدیریت و عدم توزیع مناسب کمکها در منطقه زلزله ورزقان
خبرگزاری فارس: نماینده مردم ورزقان در مجلس ضمن گلایه از سوءمدیریت در رسیدگی به مناطق زلزلهزده گفت: سوءمدیریت و عدم توزیع مناسب کمک در منطقه زلزلهزده ورزقان دردآور است.
الهوردی دهقانی امروز در گفتوگو با خبرنگار فارس در تبریز اظهار کرد: اتفاقی که برای کشتهشدگان زلزله در آذربایجانشرقی و ورزقان افتاده قابل درک است اما اینکه سوءمدیریت و توزیع بسیار نامناسب بر روند رساندن اقلام به زلزلهزدگان حاکم است غیرقابل فهم است.
وی افزود: در صورتی که عمق فاجعه درست و به نحو مقتضی انعکاس و اعلام میشد وضعیت در منطقه بسیار بهتر از الان بود.
دهقانی با ناکافی خواندن کمکرسانی و حجم کمکرسانی به حوزه انتخابیهاش را غیرقابل انکار اعلام کرد و گفت: مردم برای دریافت چادر، پتو، مواد غذایی و... در مضیقه هستند.
وی کتمان حقیقت را باعث افزایش آلام و درد حادثهدیدگان خواند و گفت: مسئولانی که از شبکههای سراسری از توزیع سریع و مناسب اقلام مورد نیاز آسیب دیدگان خبر میدهند حقیقت را کتمان میکنند.
خبرگزاری فارس: فرماندار شهرستان اهر تعداد جان باختگان زلزله در مناطق اهر، ورزقان و هریس را نزدیک به 300 نفر اعلام کرد.

● گزارش تصويري مرتبط
-------------------------------
رضا صدیقی امروز در گفتوگو با خبرنگار فارس در تبریز اظهار کرد: همچنین زلزله بیش از 2 هزار نفر مصدوم و زخمی نیز در این مناطق داشته است.
وی، گفت: به جهت بافت سنتی روستایی اکثر خسارات وارده در روستاها هستند و در خود شهر نیز بیش از 25 درصد اماکن عمومی، ابنیه، ساختمان اداری و مناظر مسکونی مردم آسیب دیده است.
رئیس ستاد حوادث غیر مترقبه در شهرستان اهر گفت: اکیپهای کارشناسی ذیربط و نمایندگان حوادث غیر مترقبه به روستاها اعزام شده اند تا ضمن بررسی خسارات وارده در کمترین زمان ممکن عملیات مرمت و بازسازی اماکن روستایی آغاز شود.
وی با اشاره به شایعات به وجود آمده در شهر اهر گفت: سد ستارخان اهر هیچگونه آسیبی ندیده و مقاومت این سد برای بیش از 10 ریشتر پیشبینی شده است و سد ستارخان اهر کاملا سالم است.
فرماندار شهرستان اهر ارسال مواد غذایی و چادر به این شهرستان را ناکافی دانست و گفت: مناطق زلزله زده شدیدا به چادر، آب، جیره خشک، کنسرو و آب معدنی نیاز دارد.
اگر امدادرساني به زلزلهزدگان تسريع نشود تلفات افزایش می یابد
يك نماينده استان آذربايجان شرقي با انتقاد از روند امدادرساني به زلزلهزدگان شهرستانهاي اهر، هريس و ورزقان، گفت كه با توجه به كوهستاني بودن بسياري از روستاهاي تابعه اين شهرستانها، اگر امدادرساني به زلزلهزدگان تسريع نشود، تلفات افزايش خواهد يافت.
محمد حسننژاد در گفتوگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، ضمن تسليت به مردم اهر، هريس و ورزقان، اظهار كرد: هنوز گروههاي امداد به بسياري از روستاها مراجعه نكردهاند چرا كه در شرايط عادي چند ساعت تا برخي از اين روستاها فاصله است و اكنون هم جادهها بسته شده و دسترسي به اين روستاها تنها از طريق هوايي ميسر است.
وي با بيان اينكه ستاد بحران براي اين زلزله ساعت 12 شب روز گذشته يعني حدود 6، 7 ساعت بعد از وقوع زلزله تشكيل شده است، افزود: لازم است دستگاههاي مربوطه از جمله راهداري و همچنين امداد هوايي براي كمك به زلزلهزدگان تسريع كنند تا شاهد افزايش تلفات در اين مناطق نباشيم.
نماينده مردم مرند و جلفا در مجلس يادآور شد: مناطق اطراف اهر، هريس و ورزقان فاقد بيمارستان است و مجروحان جهت اعزام به بيمارستان در تبريز بايد چندين ساعت در مسير باشند. لذا لازم است بيمارستان صحرايي برپا شود تا اقدامات اوليه در محل انجام شود و انتقال مصدومين باعث وخيمتر شدن اوضاع آنها نشود.
حسننژاد در ادامه از نحوه اطلاعرساني صداوسيما در خصوص اخبار مربوط به زلزله روز گذشته، به شدت انتقاد كرد.
وي اضافه كرد: در شهرستانهاي مرند و جلفا اتفاق خاصي نيفتاده، قدري ريزش كوه، مسدود شدن برخي راهها و ريزش چند ساختمان در يكي از روستاها را شاهد بوديم اما خسارات جاني و مالي آنچناني وجود نداشته است. البته در اهر، هريس و ورزقان كه كانون زلزله بودند اوضاع بسيار وخيم است.
آخرین تصاویر از حادثه دیدگان زلزله منطقه اهر ورزقان و هریس:
http://isna.ir/fa/imageReport/91052213336/اولین-تصاویر-از-صبح-روز-بعد-از-وقوع-زلزله
خبرگزاری فارس: آمار تلفات و خسارات زلزله شش ریشتری در روستاهای ورزقان بالا گزارش میشود.

● گزارش تصويري مرتبط
-------------------------------
به گزارش خبرگزاری فارس از ورزقان، با وجود گذشت 16 ساعت از زلزله شش ریشتری عصر دیروز ورزقان طبق گزارشهای خبرنگاران فارس شرایط در روستاهای این شهرستان همچنان ملتهب است.
با توجه به زلزله عصر دیروز و به دنبال آن تاریکی هوا امدادرسانی هوایی به روستاهای این منطقه با مشکل مواجه شده بود.
از دقایق اولیه صبح امروز امدادرسانی به روستاهای این شهرستان که اکثرا در نقاط صعبالعبور و کوهستانی قرار دارند آغاز شده است.
همچنین آواربرداری از روستاهای این شهرستان نیز آغاز شده است.
این گزارش میافزاید، زلزله عصر دیروز 12 روستای این شهرستان را به طور کامل تخریب کرده است.
با توجه به اینکه اکثر مساکن روستایی شهرستان ورزقان بافت فرسوده و خشتی است افزایش جان باختگان زلزله ورزقان دور از انتظار نیست.
طبق آخرین آمار جان باختگان زلزله ورزقان 60 نفر اعلام شده اما با توجه به اینکه هنوز آوار برداری از روستاها از صبح امروز آغاز شده افزایش این آمار وجود دارد.
داينا